Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, który znacząco wzmacnia uprawnienia kontrolne tego organu. Planowane zmiany mogą istotnie wpłynąć na przedsiębiorców korzystających z umów cywilnoprawnych i współpracy B2B. Projekt ustawy przewiduje rozszerzenie kompetencji inspektorów oraz zwiększenie skuteczności egzekwowania przepisów prawa pracy.
Najważniejsze założenia reformy
- Możliwość uznania umowy za stosunek pracy
Inspektor pracy będzie mógł wydać decyzję administracyjną stwierdzającą istnienie stosunku pracy, nawet jeśli strony zawarły umowę cywilnoprawną lub kontrakt B2B. Jeżeli w praktyce współpraca będzie spełniała przesłanki stosunku pracy, Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) będzie mogła zakwestionować jej formę.
- Szersze uprawnienia kontrolne
Projekt zakłada m.in.:
- możliwość wydawania poleceń usunięcia naruszeń,
- sprawniejszą wymianę danych między PIP, ZUS i KAS,
- wzmocnienie mechanizmów nadzoru nad przestrzeganiem prawa pracy.
W konsekwencji przedsiębiorcy powinni liczyć się ze zwiększonym prawdopodobieństwem kontroli. Szybsza wymiana informacji z ZUS i KAS ułatwi identyfikowanie nieprawidłowości w zakresie zatrudnienia.
- Odwołanie do sądu pracy
Od decyzji inspektora będzie przysługiwać odwołanie do sądu pracy. Samo zaskarżenie decyzji nie musi jednak automatycznie wstrzymywać skutków decyzji inspektora pracy, w szczególności obowiązku uznania zatrudnienia za stosunek pracy oraz wykonania nałożonych na pracodawcę obowiązków.
Możliwe konsekwencje dla przedsiębiorcy
W przypadku uznania współpracy za stosunek pracy pracodawca może zostać zobowiązany do:
– zawarcia umowy o pracę,
– wypłaty świadczeń pracowniczych (np. ekwiwalentu za urlop),
– uregulowania zaległych składek ZUS wraz z odsetkami,- dokonania korekt podatkowych.
Kogo zmiany dotkną najbardziej?
Reforma będzie szczególnie istotna dla firm:
– współpracujących w modelu B2B,
– korzystających z umów zlecenia,
– działających w branżach projektowych (np. IT),
ponieważ w tych obszarach granica między współpracą gospodarczą a stosunkiem pracy bywa w praktyce nieostra.
Jak się przygotować?
Rekomendowane działania to:
– audyt obowiązujących umów,
– analiza faktycznego sposobu wykonywania współpracy,
– dostosowanie dokumentacji i praktyki operacyjnej,
– przygotowanie procedur na wypadek kontroli PIP.
Kluczowe znaczenie ma nie tylko treść umowy, ale sposób jej realizacji.
Jako Kancelaria oferujemy kompleksowe wsparcie w zakresie audytu umów B2B i cywilnoprawnych, w tym identyfikację ryzyk przekwalifikowania współpracy. Dostosowujemy model współpracy i opracowujemy bezpieczne rozwiązanie prawne oraz zapewniamy wsparcie podczas kontroli Państwowej Inspekcji Pracy – w tym przygotowanie stanowisk i reprezentację przedsiębiorcy. W przypadku zakwestionowania formy zatrudnienia reprezentujemy przedsiębiorcę przed sądem pracy.