W 2024 roku Unia Europejska przyjęła nowy pakiet regulacji dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (ang. „AML”, ”CFT”), którego celem jest zwiększenie skuteczności walki z przestępczością finansową. Nowe regulacje przewidują rozszerzenie katalogu podmiotów objętych obowiązkami AML, obejmując nimi między innymi podmioty handlujące towarami o wysokiej wartości, w tym dealerów samochodowych.
Rynek pojazdów, zwłaszcza samochodów o dużej wartości, od lat jest wskazywany jako sektor potencjalnie narażony na wykorzystywanie do legalizowania środków pochodzących z przestępstw. Samochody luksusowe oraz pojazdy z wyższych segmentów cenowych stanowią atrakcyjny instrument dla osób chcących ukryć nielegalne pochodzenie środków finansowych. Wynika to z kilku czynników, takich jak wysoka wartość pojedynczej transakcji, relatywnie łatwa odsprzedaż pojazdów oraz możliwość dokonywania zakupów poprzez różne formy finansowania, w tym leasing lub płatności gotówkowe.
Rozporządzenie (UE) 2024/1624 wprowadza bezpośrednio obowiązujące w państwach członkowskich zasady dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy. Jednym z jego elementów jest objęcie regulacjami podmiotów prowadzących handel towarami
o wysokiej wartości, co w praktyce oznacza to, że dealerzy samochodowi sprzedający pojazdy, szczególnie z segmentu premium, mogą zostać uznani za tzw. instytucje obowiązane, a tym samym będą zobowiązani do stworzenia i wdrożenia odpowiednich procedur, w tym do stosowania środków bezpieczeństwa finansowego wobec swoich klientów.
Jednocześnie Dyrektywa (UE) 2024/1640 (tzw. VI Dyrektywa AML), zobowiązuje państwa członkowskie do dostosowania krajowych systemów nadzoru i wprowadzenia odpowiednich mechanizmów kontrolnych. Dyrektywa ta przewiduje m.in. wzmocnienie nadzoru nad podmiotami działającymi w sektorach uznawanych za branże podwyższonego ryzyka, do których zalicza się handel dobrami luksusowymi oraz towarami o wysokiej wartości, takimi jak samochody.
Objęcie dealerów samochodowych obowiązkami AML oznaczałoby konieczność wdrożenia szeregu procedur wewnętrznych. Przedsiębiorcy będą zobowiązani m.in. do identyfikacji i weryfikacji klientów, ustalania beneficjenta rzeczywistego w przypadku klientów będących podmiotami gospodarczymi, a także do oceny ryzyka związanego z daną transakcją. W praktyce szczególna uwaga będzie musiała być poświęcona transakcjom obejmującym zakup pojazdów o wysokiej wartości, gdzie istnieje zwiększone ryzyko wykorzystania takich transakcji do prania pieniędzy.
Dealerzy będą również zobowiązani do prowadzenia dokumentacji dotyczącej przeprowadzonych analiz oraz do zgłaszania podejrzanych transakcji do właściwych organów. Wdrożenie tych obowiązków będzie wymagało stworzenia wewnętrznych procedur AML, przeszkolenia pracowników oraz wyznaczenia osób odpowiedzialnych za nadzór nad zgodnością działalności przedsiębiorstwa z przepisami.
Z perspektywy branży motoryzacyjnej nowe regulacje oznaczają konieczność dostosowania modeli operacyjnych i zwiększenia poziomu kontroli nad transakcjami sprzedaży. Szczególnie istotne będzie to w przypadku salonów sprzedających pojazdy z segmentu premium oraz samochody luksusowe, gdzie wartość pojedynczej transakcji może sięgać setek tysięcy euro.
Podsumowując, nowe regulacje unijne znacząco wzmacniają europejski system przeciwdziałania praniu pieniędzy. Włączenie dealerów samochodowych do katalogu podmiotów objętych obowiązkami AML jest elementem szerszej strategii obejmującej sektory obrotu towarami o wysokiej wartości. Choć wdrożenie nowych obowiązków będzie wymagało od przedsiębiorców dodatkowego wysiłku organizacyjnego, ma ono na celu zwiększenie transparentności rynku oraz ograniczenie możliwości wykorzystywania transakcji dotyczących pojazdów do celów przestępczych.